Il di dess algordar a l’importanza d’üna variaziun linguistica ed eir a la protecziun da las linguas maternas. Da quelles, be per avair manziunà eir quai, dess dar tenor l’Unesco raduond 7000 sün tuot il muond, inclus nos tschinch idioms rumantschs. 

Da pensar dà il fat, cha tenor l’Unesco, l’organisaziun da las Naziuns Unidas per educaziun, scienza e cultura, nun han raduond 40 pertschient da la populaziun mundiala ingün access ad üna scolaziun adequata illa lingua ch’els discuorran o inclegian. E quai hozindi, l’on 2026, ingio cha fantasts insömgian da pudair popular insacura il mars. Per mai, be chi fetschan quai e restan güsta là ... 

Per ingon ha l’Unesco miss il di da las linguas maternas suot l’insaina da la rolla da glieud giuvna illa fuormaziun futura d’ün’educaziun multilinguala. Lingua saja nempe daplü co be mez da comunicaziun, lingua es eir central per l’identità, il bainstar e la partezipaziun illa società. 

Ma vairamaing leiv quintar quist’istorgietta: 2025, fin d’eivna d’utuon a Lyss illa cuntrada da lais bernaisa. Nus giodains il temp in duos, l’hotel e sias comoditats sco eir las spassegiadas tras ils minzs da Lyss ed Aarberg e lung la riva da l’Aare veglia. La dumengia bunura ans spetta la maisa pronta pella culazchun cun ün set da palperi chi’ns giavüscha ün s-chet «bun di» in 29 linguas e dialects da tuot il muond. Che simpatic! Da «Maidin mhaith» in irlandais sur «Ohayõ» in giapunais e «Góðan daginn» in islandais fin «Annyeonghaseyo» in korean o «Kaliméra» in grec. 

Uossa pudais ingivinar, chenüna lingua materna ch’eu nun ha chattà, neir na, davo avair contemplà il palperi pella 1001avla jada ...

Autur e fotografia: Jon Duschletta

j.duschletta@engadinerpost.ch